Lipodemia u nastolatek. Jak rozpoznać pierwsze objawy i gdzie szukać pomocy?

U części pacjentek objawy lipodemii pojawiają się już w wieku dojrzewania. Niestety, naturalne zmiany sylwetki w tym wieku mogą maskować schorzenie. Ze względu na niewielką świadomość problemu i ograniczone badania, pozostaje ono często mylone z otyłością. Jak zatem odróżnić fizjologiczne zmiany ciała od lipodemii?

Z tego artykułu dowiesz się, jak rozpoznać pierwsze sygnały lipodemii u nastolatek. Wyjaśniamy, dlaczego symetryczny przyrost tkanki tłuszczowej na nogach, bolesność przy dotyku czy brak efektów mimo diety i ćwiczeń powinny skłonić do czujności. Podpowiadamy również, do jakiego specjalisty udać się po pomoc oraz jakie badania warto wykonać, aby postawić trafną diagnozę.

Lipodemia w okresie dorastania

Jeszcze do niedawna lipodemia była uznawana za schorzenie dotyczące wyłącznie dorosłych kobiet. Obecnie jednak coraz więcej obserwacji wskazuje, że jej początek może mieć miejsce już w okresie dojrzewania.

Jednak z uwagi na brak rutynowej diagnostyki w tej grupie wiekowej, lipodemia u nastolatek często pozostaje nierozpoznana. A charakterystyczne objawy są nierzadko błędnie przypisywane nadwadze. Wciąż brakuje bowiem świadomości na temat tego schorzenia i to nie tylko wśród pacjentaek, ale i w środowisku medycznym.

Takie postępowanie opóźnia wdrożenie właściwego leczenia. Jednocześnie uderza w samoocenę i zdrowie psychiczne młodych pacjentek, skazując je niejako na bezskuteczną walkę z własnym ciałem.

Jakie są objawy lipodemii w okresie dorastania?

Przy lipodemii u młodych pacjentek zwykle obserwuje się nieproporcjonalny rozkład tkanki tłuszczowej, z przewagą jej gromadzenia w obrębie kończyn dolnych i bioder, przy względnie niezmienionej sylwetce górnej części ciała. Zmiany te pojawiają się stopniowo i mają charakter symetryczny.

Istotnym sygnałem jest zwiększona wrażliwość lub bolesność tkanki tłuszczowej przy ucisku, której nie obserwuje się w typowej otyłości. Kończyny mogą sprawiać wrażenie ciężkich, a dolegliwości często nasilają się w ciągu dnia lub po dłuższym staniu.

Charakterystyczne bywa również brak adekwatnej odpowiedzi na redukcję masy ciała. Mimo stosowania diety i aktywności fizycznej objętość nóg nie zmniejsza się proporcjonalnie do reszty ciała.

Należy jednak podkreślić, że objawy lipodemii u nastolatek mają charakter nieswoisty i mogą przypominać inne stany związane ze zmianami hormonalnymi okresu dojrzewania. Dlatego wczesne rozpoznanie bywa trudne i zawsze wymaga sprawdzenia, czy objawy nie wynikają z innych przyczyn zaburzeń sylwetki lub obrzęków nóg.

Podobne objawy mogą występować w innych jednostkach chorobowych, takich jak:

• fizjologiczny przyrost masy ciała w okresie dojrzewania,
• otyłość prosta,
• zaburzenia hormonalne,
• przewlekłe obrzęki żylne lub limfatyczne.

Więcej o tym jak odróżnić lipodemię od innych schorzeń, przeczytasz tutaj. 

Lipodemia a otyłość u nastolatek: zestawienie objawów

W okresie dojrzewania lipodemia bywa najczęściej mylona z otyłością, ponieważ pierwsze jej objawy pojawiają się równolegle ze zmianami składu ciała, zależnymi od gospodarki hormonalnej. Zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej w tej grupie wiekowej jest zjawiskiem naturalnym, co utrudnia wychwycenie nieprawidłowego wzorca jej rozmieszczenia.

Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym błędnej interpretacji objawów jest fakt, że wczesna lipodemia nie daje wyraźnych odchyleń w parametrach metabolicznych, a masa ciała może mieścić się w granicach normy lub jedynie nieznacznie ją przekraczać.

Mimo tych trudności istnieją jednak objawy, które mogą sugerować lipodemię, a nie otyłość. Są to m.in.:

• brak proporcjonalnego przyrostu masy ciała w obrębie całej sylwetki,
• utrzymywanie się zwiększonej objętości kończyn dolnych niezależnie od ogólnych zmian masy ciała,
• symetryczny charakter zmian,
• obecność dolegliwości bólowych lub dyskomfortu, niewspółmiernych do stopnia aktywności fizycznej,
• brak reakcji dolnych partii ciała na modyfikacje stylu życia.

Do jakiego specjalisty zgłosić się przy podejrzeniu lipodemii u nastolatki?

W razie podejrzenia lipodemii wskazana jest konsultacja z lekarzem doświadczonym w rozpoznawaniu zaburzeń dystrybucji tkanki tłuszczowej. Takich specjalistów znajdziesz w naszym centrum leczenia lipodemii.

U nas diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu lekarskiego, obejmującego m.in. charakter i czas trwania objawów, czynniki wpływające na ich nasilenie oraz okoliczności, w których ulegają zmniejszeniu. Następnie przeprowadzane jest badanie fizykalne. W uzasadnionych sytuacjach lekarz może zlecić badania dodatkowe, takie jak USG lub tomografię komputerową, a także badania laboratoryjne.

Nie czekaj, aż objawy się nasilą. Skonsultuj się z naszymi specjalistami i sprawdź, czy obserwowane zmiany mogą świadczyć o lipodemii.

Kontakt z nami: +48 22 779 28 21 lub kontakt@lipodema.pl

https://ejtcm.gumed.edu.pl/articles/201944

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12081092/

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2096691124000608